محمد مهريار
252
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
جمعيت داشته است ولى قلعهء نسبتا بزرگى دارد كه درخور ساكنان آن نيست و پيداست كه در روزگاران كهن آبادتر بوده است و شكوهمند و با رونق ، تصاريف زمان آن را به چنين صورت حقير و صغيرى انداخته كه امروز جزو مزارع اژيه به حساب مىآيد ولى براى خود از مادى معتبر جنديج سهم آبى دارد و اين هم باز نشان اين است كه وقتى آبادان بوده است . بهطورى كه مكرّر گفته شده جمعيت ديه در اهميت نام آن تأثيرى ندارد چون ممكن است محل به مرور زمان خراب شده باشد ولى نام آن فراموش نشده باشد . دربارهء رودشت و جامعهشناسى و اوضاع اقتصادى و اجتماعى آن رجوع كنيد به نامواژهء رودشت . در اينجا مىپردازيم به نام تالجرد . واژهشناسى : نام صحيح آنكه در دفاتر جمع مالياتى و ديوانى آمده است و امروز نيز به همين نحو نوشته مىشود ، از برخى از اهالى آن شنيده شد كه آن را « تاليجرد » تلفظ مىكنند و اين تلفظ قابل اعتنا نيست و با صورت اول فرقى ندارد . از روى كلمهء « تالجرد » معلوم مىشود كه نامواژه به صورت « تال + جرد » تقطيع مىشود . به اقرب احتمال جزء اول نامواژه « تال » است كه به تالش شهرت يافته است و اين قوم ديهى ساختهاند و طالجرد معادل تالگرد را بهوجود آوردهاند . در اين صورت گرد به معنى ساختن و پرداختن به اين مردم منسوب مىشود . ( نامواژهء تالخونچه ديده شود ) . تالخونچه T lxunc ? e ( h ) تالخونچه كه امروز برخى به غلط آن را « طالخونچه » مىنويسند و بىشك درست نيست ، چونكه در دفاتر جزء جمع مالياتى هم آن را به « ت » آوردهاند . اين اشتباه بىدليل در طالقان از شهرستان تهران نيز رايج است و آن را با « ط » مىنويسند كه مسلما اشتباه است . چون هر دو نامواژه فارسى است و با « ط » عربى ارتباطى ندارد . اما تالخونچهء اصفهان شهركى است در شهرستان مباركه بسيار آباد ، بزرگ و پرجمعيت ، زيرا برحسب سرشمارى سال 1345 اين ديه 3755 نفر جمعيت داشته است « 1 » و بهزعم قوى در حال حاضر جمعيت آن بيشتر
--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 56 .